© Parlamentsdirektion / Thomas Topf
Vooruitgang erkend, verantwoordelijkheden bevraagd
Het comité verwelkomde onder meer het nationale actieplan 2022–2030 en de nieuwe toegankelijkheidswetgeving. Het bekritiseerde verschillen tussen federale en deelstatelijke benaderingen en onvoldoende aandacht van deelstaatregeringen voor het verdrag. Het centrale punt was dat het verdrag in de hele federale staat geldt. Binnenlandse verdeling van verantwoordelijkheden rechtvaardigt geen niet-naleving van verdragsverplichtingen. De beoordeling verbond nationale beloften daarom met beslissingen van deelstaatbesturen, in plaats van een federaal plan voldoende bewijs van naleving te noemen. [1][2]
Wonen en ondersteuning horen samen
De aanbevelingen vroegen een omvattende strategie met ijkpunten, termijnen en financiering, ontwikkeld met organisaties van mensen met een beperking. Ze verbonden het beëindigen van institutionalisering met toegankelijke woningen en voldoende persoonlijke, technische en financiële ondersteuning in de gemeenschap. Het comité drong er ook op aan dat alle deelstaten deelnemen aan de proef voor harmonisatie van persoonlijke assistentie. Die combinatie is belangrijk: een instelling verlaten geeft niet vanzelf keuze over waar en met wie men woont. De nodige ondersteuning en huisvesting moeten samen bestaan om zelfstandig leven praktisch mogelijk te maken. [1]
Zelfvertegenwoordigers vroegen een andere besteding van middelen
Tijdens een gezamenlijke persconferentie op 11 september 2023 pleitte Bernadette Feuerstein van Selbstbestimmt Leben Österreich voor overheveling van geld van instellingen naar individuele ondersteuning in de gemeenschap, inclusief persoonlijke assistentie. Ook vertegenwoordigers van de Behindertenrat, de Oostenrijkse ombudsmansinstelling, de handicapombudspersoon en het onafhankelijke monitoringcomité namen deel. Hun uitspraken verbonden het VN-proces met nationale conflicten over budgetten, diensten en verantwoording. Feuersteins bijdrage was een eis voor uitvoering vanuit zelfvertegenwoordiging, geen aankondiging dat overheden de herverdeling al hadden afgesproken. [3][4]
Een gedateerde maatstaf voor publieke beslissingen
Zelfstandig leven en onderwijs kregen in de slotopmerkingen urgente aandacht. Het document biedt een maatstaf voor latere beslissingen over wonen, assistentie en onderwijs. De chronologie is duidelijk: de dialoog was in augustus, de aanbevelingen werden op 4 september aangenomen en het formele document draagt de datum 28 september 2023. Het zijn aanbevelingen van een verdragsorgaan na een landenbeoordeling, geen nationale rechterlijke uitspraak of automatische individuele financieringstoekenning. De praktische werking hangt af van overheden die verplichtingen omzetten in wetgeving, budgetten en diensten. [1][2]