Cyril Ramaphosa
Cyril Ramaphosa
Erfan Kouchari / Tasnim News Agency · Wikimedia Commons · Qtugħ: TDKR Chicago 101 · CC BY 4.0

Żewġ stadji fir-rekord legali

It-Tmintax-il Emenda tal-Kostituzzjoni żżid l-SASL mal-lista ta’ lingwi uffiċjali fl-artikolu 6. Il-klawżola tad-dħul fis-seħħ titlob proklama presidenzjali separata. Il-Proklama 321, ippubblikata fis-26 ta’ Ġunju 2026, tipprovdi li l-Att jibda japplika minnufih. Korrezzjoni uffiċjali ppubblikata fit-2 ta’ Lulju tgħid li l-proklama ġiet iffirmata fis-26 ta’ Marzu 2026. Iċ-ċerimonja tal-iffirmar fl-2023 għandha għalhekk tiġi distinta minn dawn id-dokumenti sussegwenti. [1][2][3]

Pass importanti milqugħ minn difensuri tad-drittijiet tat-Torox

Fiċ-ċerimonja tal-2023, id-direttur nazzjonali tad-Deaf Federation of South Africa, Bruno Druchen, laqa’ l-iffirmar bħala avveniment storiku. F’kummenti rreġistrati mis-servizz governattiv tal-aħbarijiet, esprima tama għall-inklużjoni tal-persuni Torox fil-qrati, fl-iskejjel u fl-universitajiet, u ħeġġeġ lil oħrajn jikkomunikaw magħhom. Dawn kienu l-aspettattivi ta’ difensur tad-drittijiet f’dak il-mument, mhux rapport ta’ servizzi diġà mogħtija. [4]

“Tibżgħux tikkomunikaw ma’ persuni neqsin mis-smigħ.”

Bruno Druchen · Deaf Federation of South Africa · 20/07/2023 · Traduzzjoni mill-Ingliż

X’jeħtieġ ir-rikonoxximent fil-prattika

L-istess ċerimonja identifikat responsabbiltajiet prattiċi. Ramaphosa qal li n-nuqqas ta’ interpreti fil-qrati, fl-għases tal-pulizija u fis-servizzi tas-saħħa kien ostakola l-aċċess, u talab pjanijiet ta’ implimentazzjoni appoġġjati b’riżorsi. Dan jgħaqqad l-istatus lingwistiku ma’ laqgħat ta’ kuljum: l-ispjegazzjoni ta’ tħassib mediku, il-fehim ta’ proċedimenti legali jew il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni. [4]

L-istampa deskritta fl-2026

F’kummentarju governattiv tas-16 ta’ Settembru 2026, l-uffiċjal tal-GCIS Sandile Nene ddeskriva taħriġ għall-ħaddiema pubbliċi li jaqdu direttament lin-nies, u ostakli kontinwi għas-servizzi u l-informazzjoni. Dan huwa rendikont uffiċjali reċenti, mhux evalwazzjoni nazzjonali indipendenti. [5]