Kampanja appoġġjata minn organizzazzjonijiet ta’ persuni b’diżabilità
F’Ġunju 2024, il-Forum Afrikan dwar id-Diżabilità laqa’ d-depożitu tal-15-il ratifika meħtieġa għad-dħul fis-seħħ. L-organizzazzjoni pan-Afrikana qalet li ħadmet ma’ msieħba u partijiet oħra biex tippromwovi r-ratifika. Ippreżentat il-protokoll bħala komplement għall-konvenzjoni tan-NU, b’attenzjoni għall-esperjenzi Afrikani, inklużi dawk tal-persuni bl-albiniżmu. Din kienet id-deskrizzjoni tal-ADF ta’ ħidma kollettiva; ma sostnietx li organizzazzjoni waħda waħedha kisbet l-effett legali tat-trattat. [2]
L-għajxien fil-komunità għandu dimensjoni organizzattiva
L-artikolu 14 tal-protokoll jirrikonoxxi d-dritt għall-għajxien fil-komunità b’għażliet ugwali għal dawk ta’ oħrajn. Jindirizza fejn u ma’ min jgħixu n-nies, l-aċċess għall-appoġġ fil-komunità u d-disponibbiltà tas-servizzi pubbliċi ordinarji. Dispożizzjoni waħda tikkonċerna speċifikament ċentri ta’ għajxien fil-komunità mwaqqfa jew organizzati minn persuni b’diżabilità: l-istati partijiet għandhom jappoġġjawhom biex jipprovdu taħriġ, appoġġ bejn il-pari, assistenza personali u servizzi oħra. Dan jagħti post lill-organizzazzjonijiet tal-persuni b’diżabilità fil-qafas, flimkien mad-drittijiet individwali u r-responsabbiltajiet tal-gvern. [3]
Nairobi torbot id-drittijiet mal-baġits u l-appoġġ
Rappreżentanti fil-konferenza tal-Forum Afrikan dwar id-Diżabilità f’Nairobi fit-2–4 ta’ Settembru 2024 adottaw dikjarazzjoni għal ratifika usa’ u implimentazzjoni nazzjonali. It-talbiet rabtu baġits pubbliċi ma’ appoġġ prattiku, inklużi interpreti kwalifikati tal-lingwa tas-sinjali, formati aċċessibbli, assistenza personali u apparat assistiv. Talbu wkoll li l-persuni b’diżabilità jipparteċipaw permezz tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom fit-tfassil, fl-implimentazzjoni u fil-monitoraġġ tal-politiki. Id-dikjarazzjoni tat attenzjoni partikolari lil gruppi esposti għal diskriminazzjoni li tikkoinċidi, inklużi nisa, persuni bi ħtiġijiet kbar ta’ appoġġ, refuġjati u persuni bl-albiniżmu. [4]
Id-dħul fis-seħħ jagħti bidu għar-responsabbiltà pubblika
Ir-riżoluzzjoni tal-Kummissjoni Afrikana ta’ Novembru 2024 irrikonoxxiet il-ħidma tal-persuni b’diżabilità, tal-organizzazzjonijiet tagħhom u ta’ atturi oħra tas-soċjetà ċivili. Ħeġġet lill-istati partijiet jieħdu passi konkreti b’konsultazzjoni man-nies milquta u talbet mekkaniżmi biex l-awtoritajiet jagħtu rendikont, li jinvolvu s-soċjetà ċivili u punti ta’ kuntatt governattivi. Dawn it-talbiet jispjegaw għaliex ir-ratifika u t-twassil tas-servizzi għandhom jiġu rrappurtati separatament. Id-dħul fis-seħħ kien żvilupp legali; it-talbiet ta’ Nairobi u r-riżoluzzjoni kienu sejħiet għal azzjoni oħra. Ebda waħda ma tistabbilixxi li l-assistenza personali jew aċċess ugwali fil-komunità kienu diġà disponibbli fil-kontinent kollu. [1][4]