Een campagne gesteund door organisaties van mensen met een beperking
In juni 2024 verwelkomde het African Disability Forum de neerlegging van de 15 ratificaties die nodig waren voor inwerkingtreding. De pan-Afrikaanse organisatie zei met partners en andere betrokkenen te hebben gewerkt om ratificatie te bevorderen. Zij presenteerde het protocol als aanvulling op het VN-verdrag, met aandacht voor Afrikaanse ervaringen, waaronder die van personen met albinisme. Dit was het ADF-verslag van gezamenlijke belangenbehartiging; het stelde niet dat één organisatie alleen de rechtswerking van het verdrag had bereikt.
Leven in de gemeenschap heeft een organisatorische kant
Artikel 14 van het protocol erkent het recht om in de gemeenschap te leven met dezelfde keuzemogelijkheden als anderen. Het behandelt waar en met wie mensen wonen, toegang tot lokale ondersteuning en de beschikbaarheid van gewone publieke diensten. Eén bepaling betreft specifiek centra voor leven in de gemeenschap die door mensen met een beperking zijn opgericht of georganiseerd: verdragsstaten moeten hen ondersteunen bij scholing, steun van ervaringsgenoten, persoonlijke assistentie en andere diensten. Dat geeft hun eigen organisaties een plaats in het kader, naast individuele rechten en overheidsverantwoordelijkheden. [3]
Nairobi verbindt rechten met budgetten en ondersteuning
Vertegenwoordigers op de Nairobi-conferentie van het African Disability Forum van 2–4 september 2024 namen een verklaring aan voor bredere ratificatie en nationale uitvoering. Hun eisen verbonden publieke budgetten met praktische ondersteuning, waaronder gekwalificeerde gebarentolken, toegankelijke formaten, persoonlijke assistentie en hulpmiddelen. Ze vroegen ook deelname van mensen met een beperking via hun representatieve organisaties aan het ontwerpen, uitvoeren en volgen van beleid. De verklaring besteedde bijzondere aandacht aan groepen die met overlappende discriminatie te maken hebben, waaronder vrouwen, mensen met intensieve ondersteuningsbehoeften, vluchtelingen en personen met albinisme.
Inwerkingtreding als beginpunt voor verantwoording
De resolutie van de Afrikaanse Commissie van november 2024 erkende de belangenbehartiging door mensen met een beperking, hun organisaties en andere maatschappelijke actoren. Ze drong bij verdragsstaten aan op concrete uitvoering in overleg met betrokken mensen en vroeg om verantwoordingsmechanismen met het maatschappelijk middenveld en overheidscontactpunten. Dat verklaart waarom ratificatie en dienstverlening afzonderlijk moeten worden beschreven. De inwerkingtreding was een juridische ontwikkeling; de eisen van Nairobi en de resolutie waren oproepen tot verdere actie. Geen van beide toont aan dat persoonlijke assistentie of gelijke toegang tot de gemeenschap al overal op het continent beschikbaar was. [1][4]